انگلهای داخلی مثل کرم گرد، کرم نواری و کرم قلابدار و انگلهای خارجی مثل کک و کنه از شایعترین مشکلات سلامت سگ و گربه در ایراناند. بسیاری از تولهها و بچهگربهها از همان ابتدا از مادر آلوده میشوند و برخی از این انگلها میتوانند به انسان، بهویژه کودکان، منتقل شوند. ضدانگل منظم یکی از سادهترین و مؤثرترین کارهای پیشگیری است، اما «یک قرص برای همه» وجود ندارد: نوع دارو، دوز و فاصله به سن، وزن، سبک زندگی حیوان و انگلهای رایج منطقه بستگی دارد. این راهنما برنامهٔ رایج را توضیح میدهد تا با آگاهی بیشتری با دامپزشک برنامهریزی کنید.
قدمهای عملی
- ۱
حیوان را وزن کنید
وزن دقیق، سن و تاریخ آخرین ضدانگل را یادداشت کنید.
- ۲
سبک زندگی را بگویید
به دامپزشک بگویید حیوان بیرون میرود، شکار میکند، گوشت خام میخورد یا با کودک زندگی میکند.
- ۳
برنامه بگیرید و یادآور بگذارید
وارد app.vetpro.team شوید و برنامهٔ ضدانگل را از دامپزشک بپرسید؛ نوبتها را یادداشت کنید.
ضدانگل تولهسگ و بچهگربه
تولهها و بچهگربهها ممکن است کرم گرد را از جفت یا شیر مادر بگیرند، برای همین ضدانگل از سنین پایین شروع میشود. برنامهٔ رایجی که بسیاری از دامپزشکان به کار میبرند:
- تولهسگ: معمولاً از حدود ۲ هفتگی، هر ۲ هفته تا حدود ۱۲ هفتگی
- بچهگربه: معمولاً از حدود ۳ هفتگی، هر ۲ هفته تا حدود ۸ تا ۱۲ هفتگی
- سپس ماهانه تا حدود ۶ ماهگی
- مادر شیرده هم باید همزمان زیر نظر دامپزشک ضدانگل بگیرد
- دوز بر اساس وزن است و چون تولهها سریع وزن میگیرند، هر نوبت دوباره وزن کنید
ضدانگل سگ و گربهٔ بزرگسال
در بزرگسالی، توصیهٔ رایج حداقل هر ۳ ماه یک بار ضدانگل داخلی است، اما بسیاری از حیوانات به برنامهٔ متفاوتی نیاز دارند. حیواناتی که شکار میکنند، گوشت خام میخورند، با کودکان کوچک زندگی میکنند، در پانسیون یا پارک با سگهای زیاد در تماساند یا در مناطق روستایی و دامداری زندگی میکنند، ممکن است به ضدانگل ماهانه نیاز داشته باشند.
گاهی دامپزشک به جای ضدانگل منظم، آزمایش مدفوع دورهای پیشنهاد میکند و بر اساس نتیجه دارو میدهد. این روش بهخصوص برای حیواناتی که خطر کمی دارند مناسب است.
گربهٔ آپارتمانی هم ضدانگل لازم دارد؟
خطر در گربهٔ کاملاً آپارتمانی کمتر است، اما صفر نیست. تخم انگل با کفش وارد خانه میشود، گوشت خام یا غذای خانگی نپخته منبع آلودگی است، شکار حشرات و مگس و کک خودشان میتوانند ناقل کرم نواری باشند. گربهای که از خیابان به خانه آمده باید حتماً برنامهٔ ضدانگل کامل بگیرد.
برای گربهٔ آپارتمانی با خطر کم، دامپزشک ممکن است فاصلهٔ طولانیتر یا آزمایش مدفوع دورهای را پیشنهاد کند. این تصمیم را بر اساس سبک زندگی گربه با دامپزشک بگیرید.
انگلهای خارجی: کک، کنه و کنهٔ گوش
ضدانگل داخلی جلوی کک و کنه را نمیگیرد و برعکس؛ برخی محصولات ترکیبی هر دو را پوشش میدهند. کنه در سگهایی که به پارک، کوه و فضای سبز میروند، بهخصوص در فصلهای گرم، شایع است و میتواند بیماری منتقل کند. کک هم علاوه بر خارش، ناقل کرم نواری است.
هشدار مهم: بسیاری از ضدککهای سگ برای گربه سمیاند. هرگز محصول سگ را روی گربه نزنید و محصول سگ بزرگ را بین چند حیوان کوچک تقسیم نکنید.
علائم آلودگی انگلی
بسیاری از حیوانات آلوده هیچ علامتی ندارند و همین دلیل ضدانگل پیشگیرانه است. اما این علائم را جدی بگیرید:
- دیدن کرم یا دانههای شبیه برنج در مدفوع، استفراغ یا اطراف مقعد
- شکم بزرگ و برآمده در توله یا بچهگربه
- اسهال، استفراغ یا مدفوع خونی
- کاهش وزن یا رشد نکردن با وجود اشتهای خوب
- موی کدر و خشک
- لثهٔ رنگپریده و بیحالی، بهخصوص در تولهها (نشانهٔ کمخونی)
- کشیدن باسن روی زمین (که علتهای دیگری مثل غدد مقعدی هم دارد)
انتقال انگل به انسان
برخی انگلهای سگ و گربه، مثل کرم گرد و کرم نواری، میتوانند به انسان منتقل شوند و کودکان که روی زمین بازی میکنند و دست به دهان میبرند بیشتر در خطرند. ضدانگل منظم حیوان، جمع کردن سریع مدفوع، شستن دستها بعد از تمیز کردن ظرف خاک یا بازی با حیوان، و ندادن گوشت خام نپخته به حیوان مهمترین راههای پیشگیریاند.
اشتباهات رایج
- دادن ضدانگل سگ به گربه یا برعکس
- تعیین دوز بدون وزن کردن، یا شکستن قرص سگ بزرگ برای سگ کوچک بدون مشورت
- ضدانگل فقط یک بار و فراموش کردن نوبتهای بعدی در تولهها
- تصور اینکه گربهٔ آپارتمانی هرگز انگل نمیگیرد
- دادن ضدانگل به حیوان بیمار یا خیلی ضعیف بدون معاینه
- استفاده از داروی دامی بدون تجویز؛ برخی ترکیبات برای برخی نژادهای سگ خطرناکاند
کی منتظر نوبت بعدی نمانید
توله یا بچهگربهای که لثهٔ رنگپریده، بیحالی، اسهال خونی یا استفراغ مکرر دارد، یا حیوانی که بعد از خوردن ضدانگل لرزش، تشنج یا استفراغ شدید پیدا کرده، نیاز به اقدام فوری دارد. در این حالتها مستقیم به کلینیک بروید و بستهٔ دارو را همراه ببرید.
پرسشهای رایج درباره برنامهٔ ضدانگل سگ و گربه — هر چند وقت یک بار و از چه سنی؟
ضدانگل و واکسن را میشود همزمان زد؟
در بسیاری از موارد دامپزشکان ضدانگل را پیش از واکسن یا همزمان با آن برنامهریزی میکنند تا حیوان در زمان واکسن سالمتر باشد. ترتیب و فاصله را دامپزشک بر اساس وضعیت حیوان تعیین میکند؛ برنامهٔ واکسن را در راهنمای جداگانه آوردهایم.
قرص ضدانگل را بدون نسخه بخرم و بدهم؟
بهتر است نه. نوع انگلهای رایج، وزن دقیق، سن، بارداری یا شیردهی و نژاد در انتخاب دارو و دوز اثر دارند و برخی ترکیبات برای برخی نژادها یا برای گربه خطرناکاند. یک مشاوره کوتاه با دامپزشک کافی است تا برنامهٔ امن داشته باشید.
بعد از ضدانگل کرم در مدفوع دیدم؛ طبیعی است؟
دیدن کرم مرده یا در حال دفع در یکی دو روز بعد از ضدانگل، بهخصوص در تولهها، میتواند طبیعی باشد. اگر کرم همچنان دیده میشود، یا حیوان اسهال، استفراغ یا بیحالی دارد، با دامپزشک مشورت کنید؛ ممکن است نوبت تکمیلی یا داروی دیگری لازم باشد.
پرسشهای رایج
پاسخ سوالات متداول درباره مشاوره دامپزشکی آنلاین را در صفحه اختصاصی سوالات متداول وتپرو ببینید.
مشاهده سوالات متداول