پرندگان بیماری را تا آخرین لحظه پنهان میکنند، اما مدفوعشان کمتر دروغ میگوید. چون پرندههای کوچک روزانه دهها بار دفع میکنند، کاغذ کف قفس عملاً یک گزارش سلامت روزانه است. مشکل این است که بیشتر صاحبان پرنده نمیدانند مدفوع طبیعی چه شکلی است. هر قطرهٔ مدفوع پرنده سه بخش دارد و تغییر در هر بخش معنای متفاوتی دارد. این راهنما کمک میکند هر بخش را بشناسید و تغییرهای هشداردهنده را زود ببینید. هیچ دارو یا درمان خانگی در آن توصیه نمیشود.
قدمهای عملی
- ۱
عکس روی کاغذ سفید
از چند مدفوع تازه در نور روز عکس بگیرید و تعداد تقریبی در روز را یادداشت کنید.
- ۲
پرنده را گرم و آرام نگه دارید
قفس را دور از کوران و سروصدا بگذارید؛ دارو، آنتیبیوتیک یا قطرهٔ خانگی در آب ندهید.
- ۳
با متخصص پرندگان مشورت کنید
وارد app.vetpro.team شوید؛ مشاورهٔ پرندگان مستقیم به متخصص پرندگان میرسد.
مدفوع طبیعی پرنده: سه بخش
پرندهها مدفوع، ادرار و اورات را با هم از یک منفذ دفع میکنند. در یک قطرهٔ طبیعی باید این سه بخش را ببینید:
- مدفوع: بخش شکلدار و فنری؛ در پرندگان دانهخوار معمولاً سبز تا قهوهای تیره
- اورات: بخش سفید یا کرم و گچی که مواد زائد کلیه است؛ باید سفید باشد
- ادرار: مایع شفاف اطراف آنها
اورات زرد، سبز یا قهوهای؛ مهمترین هشدار
تغییر رنگ بخش سفید (اورات) معمولاً از تغییر رنگ مدفوع مهمتر است. اورات زرد یا سبز لیمویی میتواند به مشکل کبد، مثل کبد چرب، یا عفونتهایی مثل کلامیدیا (تب طوطی) اشاره کند. اورات قهوهای یا قرمز میتواند نشانهٔ خون یا مسمومیت با سرب باشد.
رنگدانههای برخی غذاها و پلتهای رنگی هم میتوانند رنگ مدفوع و گاهی ادرار را تغییر دهند؛ اما اگر اورات رنگی شده و پرنده بیحال است یا کم میخورد، فرض را بر بیماری بگذارید و مشورت کنید.
رنگ و ظاهر بخش مدفوع
- سبز تیرهٔ یکدست با اورات کم و ادرار زیاد: پرندهای که کم یا اصلاً غذا نخورده؛ جدی
- سیاه و قیری: احتمال خونریزی در بخش بالایی دستگاه گوارش
- خون قرمز تازه: از روده، کلوآک یا تخمدان در پرندهٔ ماده در حال تخمگذاری
- دانههای کامل هضمنشده: مشکل سنگدان یا بیماریهای گوارشی که نیاز به بررسی دارند
- خاکستری، حجیم و بدبو: احتمال مشکل جذب، انگل یا عفونت
- قرمز یا نارنجی بعد از خوردن چغندر، توت یا هویج: معمولاً بیخطر؛ با قطع آن غذا برمیگردد
مدفوع آبکی پرنده؛ اسهال یا ادرار زیاد؟
بسیاری از چیزی که صاحبان پرنده «اسهال» مینامند در واقع ادرار زیاد است: بخش مدفوع شکلدار است ولی دورش آب زیادی دارد. خوردن میوه و سبزی آبدار، هوای گرم، استرس جابهجایی یا معاینه و حمام کردن میتواند بهطور موقت ادرار را زیاد کند.
اسهال واقعی یعنی خود بخش مدفوع شل و بیشکل است. ادرار زیاد که بیش از یکی دو روز ادامه دارد، یا با تشنگی زیاد، کاهش وزن یا بیحالی همراه است، میتواند نشانهٔ دیابت، بیماری کلیه یا مسمومیت با فلزات باشد. اسهال واقعی در پرنده هم سریع منجر به کمآبی میشود.
کم شدن تعداد یا کوچک شدن مدفوع
تعداد و اندازهٔ مدفوع به اندازهٔ رنگ مهم است. اگر کف قفس صبح تمیزتر از همیشه است یا قطرهها کوچک و کم شدهاند، پرنده احتمالاً کم غذا خورده، حتی اگر ظرف دانه پر به نظر میرسد (پوستهٔ دانه روی دانههای پر میماند). پرندهای که مدفوع نمیکند و زور میزند، بهخصوص ماده، ممکن است دچار گیر کردن تخم باشد.
چطور مدفوع پرنده را درست بررسی کنیم؟
- کف قفس را کاغذ سفید ساده بگذارید، نه روزنامه یا خاکاره، تا رنگ و تعداد دیده شود
- هر روز در یک ساعت ثابت کاغذ را عوض کنید و نگاهی به تعداد و ظاهر بیندازید
- از مدفوع تازه در نور روز عکس بگیرید؛ مدفوع خشکشده رنگ واقعی را نشان نمیدهد
- هر تغییر غذا، میوهٔ تازه یا پلت رنگی را یادداشت کنید
- پرنده را هفتهای یک بار با ترازوی آشپزخانه وزن کنید
متخصص این موضوع
آشنایی با دکتر حمید سیفی

پرندگان · متخصص بهداشت و بیماری های پرندگان
دکترای تخصصی بهداشت و بیماری های پرندگان از دانشگاه شهید چمران اهواز. در اپ صاحبان حیوان وتپرو میتوانید برای علائمی مانند آنچه در این راهنما آمده با ایشان مشاوره آنلاین بگیرید.
بیمارستان شبانهروزی حیوانات خانگی گیلان
مشاهده پروفایل دکتر حمید سیفیاین تغییرها را منتظر نمانید
مدفوع سیاه یا خونی، اورات زرد یا سبز همراه با بیحالی، مدفوع سبز تیرهٔ یکدست با پف کردن، کم شدن ناگهانی مدفوع، زور زدن بدون دفع و اسهال آبکی همراه با نشستن کف قفس نیاز به اقدام فوری دارد. پرندگان کوچک ذخیرهٔ انرژی کمی دارند؛ همان روز با متخصص پرندگان مشورت کنید یا به کلینیک بروید.
پرسشهای رایج درباره رنگ مدفوع پرندگان چه معنایی دارد؟ راهنمای مدفوع مرغ عشق، عروس هلندی و قناری
مدفوع مرغ عشقم سبز است؛ یعنی مریض است؟
بخش مدفوع در پرندگان دانهخوار معمولاً سبز تا قهوهای است و سبز بودن آن بهتنهایی نگرانکننده نیست. مهم این است که اورات سفید باشد، مدفوع شکلدار باشد و تعداد آن کم نشده باشد. مدفوع سبز تیرهٔ یکدست با اورات کم میتواند یعنی پرنده غذا نخورده است.
بعد از خوردن میوه مدفوع پرندهام آبکی شده؛ نگران باشم؟
میوه و سبزی آبدار معمولاً ادرار را موقتاً زیاد میکند و اگر بخش مدفوع شکلدار است و پرنده سرحال است، معمولاً نگرانکننده نیست. اگر بعد از یکی دو روز برنگشت یا با بیحالی، تشنگی زیاد یا کاهش وزن همراه شد، مشورت کنید.
دیدن دانهٔ کامل در مدفوع عروس هلندی یعنی چه؟
دانههای کامل و هضمنشده در مدفوع یعنی سنگدان یا دستگاه گوارش درست کار نمیکند و طبیعی نیست. علتها از عفونت و انگل تا برخی بیماریهای ویروسی متفاوتاند. از مدفوع عکس بگیرید و با متخصص پرندگان مشورت کنید.
پرسشهای رایج
پاسخ سوالات متداول درباره مشاوره دامپزشکی آنلاین را در صفحه اختصاصی سوالات متداول وتپرو ببینید.
مشاهده سوالات متداول