داروهای خانه یکی از شایع‌ترین علت‌های مسمومیت سگ و گربه‌اند: قرصی که از روی میز افتاده، بستهٔ قرصی که سگ از کیف بیرون کشیده، یا مسکنی که صاحب حیوان با نیت خیر برای دردِ پای سگ یا تب گربه داده است. بدن سگ و گربه بسیاری از داروهای انسانی را متفاوت از ما تجزیه می‌کند؛ یک قرص معمولی برای انسان می‌تواند برای گربه کشنده باشد. در مسمومیت دارویی زمان بسیار مهم است و بسیاری از آسیب‌ها، مثل آسیب کلیه یا کبد، ساعت‌ها بعد ظاهر می‌شوند. این راهنما کمک می‌کند در دقایق اول تصمیم درست بگیرید.
قدم‌های عملی
- ۱
بسته را نگه دارید
نام دارو، میلی‌گرم، تعداد قرص احتمالاً خورده‌شده و زمان را یادداشت کنید.
- ۲
خودتان درمان نکنید
استفراغ را القا نکنید و هیچ دارو، شیر یا پادزهر خانگی ندهید.
- ۳
فوراً مشورت کنید
وارد app.vetpro.team شوید یا مستقیم به کلینیک بروید؛ اطلاعات دارو را همراه داشته باشید.
دقایق اول: چه کار کنیم؟
اگر حیوان دارو خورده یا احتمالش هست، حتی اگر حالش خوب است، این کارها را به ترتیب انجام دهید:
- حیوان را از بقیهٔ قرص‌ها دور کنید و بسته، جلد یا برگهٔ دارو را نگه دارید
- نام دارو، میلی‌گرم هر قرص و حداکثر تعداد قرصی که ممکن است خورده باشد را یادداشت کنید
- زمان تقریبی خوردن را بنویسید؛ «حدود یک ساعت پیش» کافی است
- وزن تقریبی حیوان را بدانید
- فوراً با دامپزشک تماس بگیرید یا مشاوره بگیرید؛ منتظر بروز علامت نمانید
این کارها را خودسرانه نکنید
بسیاری از توصیه‌های اینترنتی در مسمومیت دارویی آسیب بیشتری می‌زنند:
- استفراغ را با آب‌نمک، روغن، شیر یا انگشت در گلو القا نکنید؛ آب‌نمک خودش می‌تواند مسمومیت نمک ایجاد کند
- آب اکسیژنه را بدون دستور مستقیم دامپزشک به سگ ندهید و هرگز به گربه ندهید
- اگر حیوان بی‌حال، بیهوش، در حال تشنج است یا مشکل تنفسی دارد، به هیچ وجه استفراغ را القا نکنید
- شیر، ماست یا «پادزهر خانگی» ندهید
- برای جبران، داروی دیگری ندهید
مسکن‌ها: خطرناک‌ترین داروهای کابینت خانه
رایج‌ترین اشتباه این است که صاحب حیوان برای درد یا لنگیدن سگ، مسکن انسانی می‌دهد. «مسکن برای درد پای سگ» باید فقط توسط دامپزشک و از میان داروهای مخصوص دامپزشکی انتخاب شود:
- استامینوفن (پاراستامول): برای گربه بسیار سمی است و حتی مقدار کم آن می‌تواند به گلبول‌های قرمز و کبد آسیب جدی بزند؛ در سگ هم آسیب کبدی ایجاد می‌کند
- ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و آسپرین: می‌توانند در سگ و گربه زخم و خونریزی معده و آسیب کلیه ایجاد کنند
- ژل‌ها و پمادهای ضدالتهاب: اگر حیوان آن را از روی پوست شما یا تیوب جویده‌شده لیس بزند، خطرناک است
- حتی داروهای ضدالتهاب دامپزشکی هم اگر برای حیوان دیگری تجویز شده یا با دوز اشتباه داده شوند، خطرناک‌اند
داروهای دیگری که باید جدی بگیرید
- داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و خواب‌آور: بی‌قراری، لرزش، تب، تشنج یا خواب‌آلودگی شدید
- داروهای ADHD و محرک‌ها: ضربان تند، بی‌قراری، لرزش و تشنج
- قرص‌های فشار خون و قلب: افت فشار، ضعف، کندی یا تندی ضربان
- داروهای دیابت: افت قند خون، لرزش و تشنج
- آدامس، قرص جویدنی یا شربت حاوی زایلیتول (شیرین‌کنندهٔ بدون قند): در سگ افت شدید قند و آسیب کبدی
- مکمل آهن و ویتامین D: آسیب گوارشی، کبدی یا کلیوی
- قطره‌ها و اسپری‌های بینی و چشم ضداحتقان: در صورت جویدن بطری، اختلال ضربان و فشار
علائم مسمومیت دارویی در سگ و گربه
علائم به نوع دارو بستگی دارد و ممکن است تا چند ساعت یا حتی روزها دیده نشود. نبودن علامت به معنای امن بودن نیست. رایج‌ترین علائم:
- استفراغ (گاهی خونی) و اسهال یا مدفوع سیاه
- بی‌حالی شدید یا برعکس بی‌قراری و هیجان غیرعادی
- لرزش، بی‌تعادلی یا تشنج
- لثهٔ رنگ‌پریده، قهوه‌ای یا آبی؛ در گربه بعد از استامینوفن، تورم صورت و پنجه‌ها
- تنفس سریع یا سخت
- کم یا زیاد شدن ادرار و تشنگی
پیشگیری: کابینت دارو را حیوان‌پسند نکنید
قرص‌ها را در کشوی بسته یا کابینت بالا نگه دارید، نه روی میز کنار تخت یا در کیفی که روی زمین است. داروهای خودتان را جدا از داروهای حیوان بگذارید تا اشتباهی داده نشوند. قرصی که روی زمین افتاده را همان لحظه پیدا کنید؛ گربه‌ها با قرص گرد مثل توپ بازی می‌کنند و سگ‌ها پوشش شیرین برخی قرص‌ها را دوست دارند.
اگر حیوان علامت دارد، مستقیم به کلینیک
تشنج، بی‌هوشی، تنفس سخت، استفراغ خونی، لثهٔ رنگ‌پریده یا قهوه‌ای، یا گربه‌ای که هر مقداری استامینوفن خورده، نیاز به درمان فوری حضوری دارد. معطل مشاورهٔ آنلاین نشوید و بستهٔ دارو را همراه ببرید.
پرسش‌های رایج درباره سگ یا گربه قرص خورده — چه کار کنم؟ خطر داروهای انسانی برای حیوانات خانگی
اگر سگ یک قرص خورده باشد و حالش خوب باشد، باز هم باید اقدام کنم؟
بله. خطر یک قرص به نوع دارو، میلی‌گرم آن و وزن سگ بستگی دارد. برخی داروها در یک قرص هم برای سگ کوچک خطرناک‌اند و آسیب کلیه یا کبد ممکن است ساعت‌ها بعد ظاهر شود. همان لحظه با دامپزشک مشورت کنید تا بگوید نیاز به اقدام هست یا نه.
برای درد پای سگم چه مسکنی بدهم؟
هیچ مسکن انسانی را خودسرانه ندهید. ایبوپروفن، ناپروکسن و استامینوفن می‌توانند در سگ آسیب جدی بزنند. دامپزشک باید علت درد را بررسی کند و در صورت نیاز داروی مخصوص دامپزشکی با دوز مناسب وزن تجویز کند.
گربه‌ام قرص سرماخوردگی یا مسکن خورده؛ چقدر وقت دارم؟
اگر دارو حاوی استامینوفن (پاراستامول) بوده، حتی یک قرص هم برای گربه بسیار خطرناک است و نباید منتظر علامت ماند. بسیاری از قرص‌های سرماخوردگی استامینوفن دارند. فوراً گربه را به کلینیک ببرید و بسته را همراه داشته باشید.
سگم آدامس خورده؛ خطرناک است؟
اگر آدامس یا قرص جویدنی بدون قند حاوی زایلیتول باشد، می‌تواند در سگ افت شدید قند خون و آسیب کبدی ایجاد کند. بستهٔ آدامس را بخوانید و فوراً با دامپزشک مشورت کنید؛ علائم ممکن است کمی بعد از خوردن شروع شود.
پرسش‌های رایج
پاسخ سوالات متداول درباره مشاوره دامپزشکی آنلاین را در صفحه اختصاصی سوالات متداول وت‌پرو ببینید.
مشاهده سوالات متداول